Odmowa przyjęcia na pokład – kiedy pasażerowi należy się odszkodowanie?
Przy odmowie przyjęcia na pokład wbrew woli pasażera przewoźnik co do zasady musi niezwłocznie wypłacić odszkodowanie z art. 7 oraz zapewnić prawa z art. 8 i 9 rozporządzenia 261/2004. Najpierw powinien jednak poszukać ochotników do rezygnacji z rezerwacji.
Denied boarding to nie tylko overbooking
Rozporządzenie 261/2004 reguluje sytuację, w której przewoźnik odmawia przewozu pasażerowi posiadającemu rezerwację i spełniającemu warunki zastosowania rozporządzenia. Typowym powodem jest nadkomplet, ale analiza prawna powinna koncentrować się na tym, czy odmowa nastąpiła wbrew woli pasażera i czy istniały uzasadnione podstawy odmowy.
Najpierw ochotnicy
Art. 4 ust. 1 nakazuje przewoźnikowi, który przewiduje odmowę przyjęcia na pokład, najpierw wezwać ochotników do rezygnacji z rezerwacji w zamian za uzgodnione korzyści. Ochotnik zachowuje pomoc z art. 8 jako świadczenie dodatkowe wobec uzgodnionych korzyści.
Odmowa wbrew woli
Jeżeli liczba ochotników jest niewystarczająca, przewoźnik może odmówić przyjęcia pasażerów wbrew ich woli. Wtedy art. 4 ust. 3 nakazuje niezwłoczną kompensację zgodnie z art. 7 oraz pomoc zgodnie z art. 8 i 9. Obejmuje to – zależnie od sytuacji – wybór między zwrotem kosztu biletu a zmianą planu podróży oraz prawo do opieki.
Kiedy przewoźnik może mieć uzasadnioną podstawę?
Definicja odmowy przyjęcia na pokład wyłącza przypadki, gdy istnieją uzasadnione przyczyny, w szczególności zdrowotne, bezpieczeństwa lub niewłaściwe dokumenty podróży. Dlatego sprawa o odszkodowanie wymaga ustalenia faktycznej przyczyny. Ogólnikowe powołanie się na „operational reasons” nie powinno zastępować ustaleń co do tego, co rzeczywiście wydarzyło się przy bramce.
Dowody pasażera
Warto zachować potwierdzenie rezerwacji, kartę pokładową lub dowód stawienia się do odprawy, komunikaty przewoźnika, potwierdzenia wydatków i dane alternatywnego lotu. Jeżeli pracownik podaje przyczynę odmowy, dobrze poprosić o jej pisemne potwierdzenie. W sporze kluczowe jest wykazanie gotowości do podróży i spełnienia warunków przewozu.
Odszkodowanie nie wyczerpuje praw
Kwota ryczałtowa z art. 7 jest odrębna od prawa do zwrotu lub zmiany trasy oraz opieki. Nie należy więc redukować roszczenia wyłącznie do „600 euro za overbooking”. Wysokość kompensacji zależy od parametrów lotu określonych w rozporządzeniu, a w konkretnych konfiguracjach może podlegać redukcji.
- ustal dokładny stan faktyczny i chronologię;
- sprawdź aktualne brzmienie właściwych przepisów;
- zabezpiecz dokumenty i dowody;
- ustal właściwy organ, tryb i terminy;
- oceń wyjątki oraz ryzyka proceduralne;
- przygotuj działanie podstawowe i wariant awaryjny;