Remont we wspólnocie mieszkaniowej: kiedy potrzebna jest uchwała właścicieli
Nie każdy remont wymaga głosowania. Analiza art. 19–25 ustawy o własności lokali: zwykły zarząd, uchwały i granice reprezentacji.
Wspólnota planuje wymianę instalacji, naprawę dachu lub adaptację części budynku. Zarząd zapewnia, że może sam podpisać umowę. Część właścicieli domaga się głosowania. Kto ma rację? Odpowiedź zależy od kwalifikacji czynności i przyjętego sposobu zarządu, nie od umieszczonego w kosztorysie słowa „remont”.
Najpierw ustalmy, kto i na jakiej podstawie zarządza nieruchomością
Ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali przewiduje różne rozwiązania w zależności od liczby lokali i sposobu ukształtowania zarządu. Zgodnie z art. 19, gdy liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych należących nadal do dotychczasowego właściciela nie jest większa niż trzy, odpowiednio stosuje się przepisy o współwłasności z Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Przepisów o zarządzie większej wspólnoty nie wolno mechanicznie przenosić na ten przypadek.
W większej wspólnocie art. 20 co do zasady przewiduje wybór jednoosobowego lub kilkuosobowego zarządu. Należy jednak zbadać również ewentualną umowę określającą sposób zarządu na podstawie art. 18. Dla konkretnego budynku istotne będą akt notarialny, wpisy w księdze wieczystej, uchwały, dokumenty powierzenia zarządu i sposób reprezentacji. Sama nazwa „administrator” albo „zarządca” w podpisie pod wiadomością e-mail nie przesądza o ustawowym umocowaniu tej osoby.
Właściwa granica przebiega przez art. 22
Art. 22 ust. 1 ustawy uprawnia zarząd do samodzielnego podejmowania czynności zwykłego zarządu. Gdy czynność przekracza ten zakres, ust. 2 wymaga uchwały właścicieli wyrażającej zgodę oraz udzielającej zarządowi pełnomocnictwa do zawarcia odpowiedniej umowy w wymaganej formie. To dwa różne elementy: wewnętrzna decyzja o dopuszczeniu działania oraz reprezentacja przy jego wykonaniu.
Katalog czynności przekraczających zwykły zarząd z art. 22 ust. 3 jest przykładowy. Ustawa wymienia m.in. przyjęcie rocznego planu gospodarczego, ustalenie wysokości opłat na pokrycie kosztów zarządu, zmianę przeznaczenia części wspólnej oraz określone przypadki przebudowy nieruchomości. Nie wolno uznać, że każda czynność niewymieniona dosłownie w przepisie jest zwykłym zarządem. Nie jest też prawdą, że każda drobna naprawa wymaga nowej uchwały.
Konserwacja, naprawa awarii i inwestycja to nie to samo
Oceniając planowany wydatek, trzeba ustalić zakres prac, ich niezbędność dla bieżącego korzystania z części wspólnych, koszt, zgodność z zatwierdzonym planem, wpływ na prawa właścicieli i ewentualną zmianę funkcji nieruchomości. Usunięcie awarii instalacji grożącej zalaniem mieszkań może należeć do zwykłego utrzymywania nieruchomości. Trwałe przekształcenie ogólnodostępnego korytarza w komercyjny lokal stawia już pytanie o zmianę przeznaczenia części wspólnej i właściwą zgodę właścicieli.
Rozstrzygnięcie nie powinno opierać się wyłącznie na kwocie faktury. Stosunkowo niedroga operacja może głęboko zmieniać sposób korzystania z nieruchomości, a wysokie koszty niektórych niezbędnych napraw nie dowodzą same przez się, że doszło do zmiany jej przeznaczenia. Potrzebna jest ocena konkretnych skutków prawnych i gospodarczych, także w świetle wcześniejszych decyzji wspólnoty.
Uchwała musi odpowiadać temu, co zarząd zamierza podpisać
Właściciele powinni wiedzieć, jaki jest przedmiot planu, orientacyjny koszt, sposób finansowania, ryzyko zwiększenia obciążeń i termin realizacji. Uchwała o ogólnym poparciu „modernizacji” nie powinna być automatycznie traktowana jak blankietowa zgoda na dowolną późniejszą umowę. Jeżeli wykonawca proponuje znacząco inny zakres prac albo nowe zobowiązania, należy ponownie zbadać umocowanie.
Nie można także zapominać o reprezentacji wspólnoty. W modelu ustawowego wieloosobowego zarządu art. 21 ust. 2 wymaga, aby oświadczenia woli składali przynajmniej dwaj członkowie. Inny sposób ukształtowania zarządu na podstawie art. 18 może wymagać odrębnej analizy. Decyzja właścicieli nie zastępuje prawidłowego podpisania umowy, a prawidłowy podpis nie naprawia z automatu braku wymaganej zgody.
Jak liczyć głosy i kiedy można zaskarżyć uchwałę
Na podstawie art. 23 uchwały podejmuje się na zebraniu, w drodze indywidualnego zbierania głosów lub w trybie mieszanym. Podstawową regułą jest większość według wielkości udziałów, przy ustawowo określonych wyjątkach umożliwiających głosowanie „jeden właściciel – jeden głos”. Nie wolno zatem zakładać, że każdy lokal zawsze ma jeden głos niezależnie od udziału.
Art. 25 daje właścicielowi prawo zaskarżenia uchwały z powodu jej niezgodności z prawem, umową właścicieli, zasadami prawidłowego zarządzania albo naruszenia jego interesów. Termin sześciu tygodni biegnie od podjęcia uchwały na zebraniu albo od zawiadomienia o treści uchwały podjętej w trybie indywidualnego zbierania głosów. Samo wniesienie powództwa nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonania uchwały — znaczenie ma rozstrzygnięcie sądu zgodnie z art. 25 ust. 2.
Gdy zabraknie większości
Art. 24 dopuszcza w określonych warunkach sądowe rozstrzygnięcie na żądanie zarządu lub właściwego zarządcy, jeżeli zabrakło zgody wymaganej większości właścicieli. Sąd ocenia cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich właścicieli. Nie jest to upoważnienie do rutynowego omijania głosowań ani przyjmowania, że interes zarządu zawsze przeważa nad zastrzeżeniami właścicieli.
Kontrola przed zawarciem umowy
Praktyczne minimum obejmuje identyfikację modelu zarządu i liczby lokali, sprawdzenie charakteru planowanych robót, dokumentacji technicznej, planu gospodarczego oraz źródeł finansowania, ustalenie, czy potrzebna jest uchwała i pełnomocnictwo, sprawdzenie osoby uprawnionej do podpisania umowy i określenie sposobu dokumentowania odbioru prac. Jeśli wspólnota nie potrafi odtworzyć, kto i kiedy zaakceptował zmianę zakresu inwestycji, ryzyko sporu rośnie niezależnie od jakości wykonania robót.
Konkluzja: zarząd wspólnoty powinien działać sprawnie w sprawach bieżących, ale sprawność nie daje mu dowolności przy zmianach przekraczających zwykły zarząd. Dobrze udokumentowana kwalifikacja prac i właściwa uchwała chronią nie tylko właścicieli, lecz także osoby podpisujące umowy w imieniu wspólnoty.
Źródło i stan prawny
Ustawa z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, w szczególności art. 18–25, t.j. Dz.U. 2026 poz. 232; opracowanie według stanu na 17 listopada 2026 r. Konkretna sprawa wymaga weryfikacji dokumentów wspólnoty i sposobu zarządu.
Udostępnij tę analizę
Jeśli materiał może pomóc innym zrozumieć problem prawny, przekaż odnośnik dalej.