Deepfake, oszustwa i fałszowanie treści
Fałszywy głos, zmanipulowane nagranie lub wygenerowany dokument mogą być elementem przestępstwa, lecz właściwa kwalifikacja zależy od sposobu wykorzystania materiału. Możliwe są m.in. wątki oszustwa, podszywania się, naruszenia praw osobistych czy innych czynów, jeżeli spełnione są ustawowe znamiona.
Obrona i analiza prawna wymagają ustalenia autorstwa, sposobu powstania pliku, jego rozpowszechnienia, zamiaru użytkownika i powstania określonego skutku. Samo wskazanie, że materiał jest „wygenerowany przez AI”, nie zastępuje dowodu winy.
Dowody generowane lub analizowane przez AI
W postępowaniach mogą pojawiać się syntetyczne obrazy, automatyczne transkrypcje, identyfikacja mowy, klasyfikacja dokumentów i rezultaty modeli predykcyjnych. Należy odróżniać oryginał dowodu od jego technologicznego przetworzenia.
Oceniamy pochodzenie danych wejściowych, możliwość odtworzenia procesu, trafność metody, ryzyko błędu i sposób weryfikacji wniosków przez człowieka. Tam, gdzie konieczne są wiadomości specjalne, znaczenie może mieć niezależna opinia biegłego.
AI Act, compliance i odpowiedzialność zarządu
Unijny AI Act ustanawia obowiązki zależne od kategorii systemu i roli podmiotu. Ramy te należy rozpatrywać osobno od przepisów prawa karnego i od odpowiedzialności cywilnej. Nie każda niezgodność regulacyjna stanowi przestępstwo.
Przy ocenie działalności przedsiębiorcy ważne są: identyfikacja zastosowań AI, umowy z dostawcami, nadzór nad systemem, zasady ochrony informacji i dokumentowanie decyzji. Odrębny przegląd obejmuje regulacje dotyczące bezpieczeństwa danych i usług cyfrowych.
Najczęstsze pytania
Czy za każdą nieprawdziwą odpowiedź modelu AI odpowiada karnie użytkownik?
Nie. Odpowiedzialność karna wymaga ustalenia konkretnego czynu i wszystkich jego ustawowych znamion.
Czy wynik systemu AI jest wystarczającym dowodem w procesie karnym?
Nie powinien być przyjmowany bez oceny jego pochodzenia, metody wytworzenia, wiarygodności i związku ze sprawą.
Przy ocenie sprawy uwzględniamy aktualne przepisy i stan prawny właściwy dla daty zarzucanego czynu. Źródła: Kodeks karny (tekst jednolity 2026), Internetowy System Aktów Prawnych.