Wywóz obrazu lub zabytku za granicę – kiedy potrzebne jest pozwolenie?
Nie każde stare dzieło sztuki wymaga pozwolenia na wywóz, ale ocena nie może opierać się wyłącznie na wpisie do rejestru zabytków. Znaczenie mają kategoria, wiek, wartość, charakter wywozu oraz kierunek docelowy.
Nie wystarczy pytanie „czy to zabytek?”
Najpierw trzeba sporządzić kartę identyfikacyjną przedmiotu: autor lub przypisywane autorstwo, tytuł, technika, wymiary, datowanie, proweniencja, wartość i dokumentacja fotograficzna. Inaczej kwalifikuje się obraz olejny, inaczej akwarelę, dokument, książkę, instrument czy element dawnego wystroju.
Przykładowe progi
Art. 51 przewiduje dla dzieł malarstwa wykonanych dowolną techniką i na dowolnym materiale – nieobjętych innymi kategoriami – próg wieku powyżej 50 lat i wartości przekraczającej 40 000 zł. Dla akwareli, gwaszy i pasteli próg wartości wynosi 16 000 zł przy wieku powyżej 50 lat, a dla określonych mozaik i rysunków 12 000 zł przy tym samym progu wieku. To tylko fragment katalogu ustawowego.
Stały i czasowy wywóz
Jednorazowe pozwolenie na stały wywóz wydaje minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, a wniosek składa się za pośrednictwem wojewódzkiego konserwatora zabytków. Dla czasowego wywozu ustawa przewiduje odrębne mechanizmy i kompetencje.
Poza UE – dodatkowa warstwa
Rozporządzenie Rady (WE) nr 116/2009 ustanawia system kontroli wywozu dóbr kultury poza obszar celny Unii. Przy eksporcie do państwa trzeciego trzeba więc zestawić polskie przepisy z unijną licencją eksportową i procedurą celną.
- Ustal rodzaj i technikę przedmiotu.
- Określ możliwie wiarygodne datowanie.
- Ustal wartość na podstawie dokumentów lub ekspertyzy.
- Zbierz proweniencję i dokumenty nabycia.
- Sprawdź właściwą kategorię art. 51.
- Ustal, czy wywóz jest stały czy czasowy.
- Sprawdź, czy kierunek leży w UE czy poza obszarem celnym Unii.
- Przy niepewnym datowaniu oddziel fakty od hipotez.