Kupno obrazu a prawa autorskie – czego naprawdę nabywa kolekcjoner?
Zapłata za obraz, fotografię albo rzeźbę nie oznacza automatycznie nabycia autorskich praw majątkowych. Własność fizycznego egzemplarza i prawa do korzystania z utworu to dwa odrębne zagadnienia.
Obraz jako rzecz i utwór jako dobro niematerialne
Można legalnie kupić oryginalny obraz i zostać właścicielem konkretnego egzemplarza, a jednocześnie nie mieć prawa do drukowania jego reprodukcji na produktach, wykorzystania jako znaku promocyjnego albo udzielania wydawcy licencji na komercyjne publikowanie.
Co trzeba wpisać do umowy?
Jeżeli strony chcą przenieść autorskie prawa majątkowe, art. 41 ust. 2 wymaga określenia pól eksploatacji objętych umową. Art. 53 przewiduje dla umowy o przeniesienie autorskich praw majątkowych formę pisemną pod rygorem nieważności.
Nie wystarczy więc ogólne sformułowanie, że kupujący „otrzymuje wszystkie prawa”, jeżeli strony nie ustaliły, w jaki sposób dzieło ma być wykorzystywane.
- Ustal właściciela egzemplarza i możliwość rozporządzenia nim.
- Sprawdź autora, proweniencję i dokumenty nabycia.
- Oddziel sprzedaż rzeczy od przeniesienia praw autorskich.
- Jeżeli potrzebujesz praw, wpisz konkretne pola eksploatacji.
- Zachowaj wymaganą formę pisemną.
- Oddziel oświadczenia o autentyczności od praw autorskich.
- Przy planowanym wywozie sprawdź przepisy o ochronie zabytków.
Sprzedaż dalej a reprodukcja
Ustawa odróżnia dalszy obrót egzemplarzem od wykonywania autorskich praw majątkowych. Wprowadzenie oryginału lub egzemplarza utworu do obrotu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego prowadzi, co do zasady, do wyczerpania prawa do zezwalania na dalszy obrót tym egzemplarzem na terytorium Polski, z wyjątkiem najmu i użyczenia. Nie oznacza to jednak swobody reprodukowania utworu.