Blokada rachunku bankowego w procedurze AML: jak odróżnić działania banku i GIIF?

Jedna nazwa, różne podstawy prawne

Klient słyszący od banku o „blokadzie AML” powinien ustalić, czy chodzi o odmowę wykonania transakcji związaną z oceną ryzyka, środek w procedurze GIIF, żądanie organu ścigania czy inny instrument przewidziany prawem. Każdy z nich ma inne przesłanki, tryb i środki ochrony. Nie należy mylić ich także z blokadą STIR wynikającą z odrębnych przepisów podatkowych.

Środki bezpieczeństwa finansowego banku

Instytucja obowiązana stosuje procedury identyfikacji i weryfikacji klienta, beneficjenta rzeczywistego oraz oceny celu i charakteru relacji gospodarczej. Brak możliwości zastosowania wymaganych środków może wywoływać określone konsekwencje ustawowe. Bank powinien jednak odróżnić realny problem dokumentacyjny od dowolnej decyzji organizacyjnej. Właściwe są pisemne żądania wyjaśnienia podstawy działania.

Rola Generalnego Inspektora Informacji Finansowej

Ustawa AML przewiduje szczególne mechanizmy wstrzymania transakcji i blokady rachunku powiązane z działaniami GIIF oraz dalszymi kompetencjami właściwych organów. Termin, zakres i tryb zależą od konkretnej podstawy prawnej oraz przebiegu postępowania. Nie wolno przenosić zasad tej blokady na każdą odmowę realizacji przelewu przez bank.

Zachowanie dokumentacji ma zasadnicze znaczenie

Przedsiębiorca powinien zebrać umowę rachunku, treść komunikatów banku, potwierdzenia transakcji, dokumenty dotyczące pochodzenia środków i korespondencję wyjaśniającą. Jeżeli wypowiedzenie lub ograniczenie rachunku nastąpiło równolegle z żądaniem dokumentów, warto ustalić kolejność zdarzeń. Bank może mieć ustawowe ograniczenia informacyjne, lecz klient nadal powinien móc korzystać z właściwych instrumentów prawnych.

Środki prawne należy dobrać do rodzaju działania

Inny tryb może mieć reklamacja wobec banku, roszczenie wynikające z umowy, a inny środek procesowy przeciwko formalnemu postanowieniu właściwego organu. Warto unikać pism żądających „natychmiastowego uchylenia blokady” bez wskazania, kto ją zastosował. Ocena wymaga dokładnej podstawy prawnej, dokumentów i informacji o aktualnym statusie rachunku.

Jak przygotować dokumentację

Należy zebrać dokumenty źródłowe, ustalić chronologię, rozdzielić fakty od ocen i skorzystać z właściwej procedury. Zasadnicze znaczenie ma aktualne brzmienie przepisu oraz status procesowy osoby lub organizacji.

Warto przeczytać także

• CRBR – kto, co i kiedy musi zgłosić do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych?
• Transfer kryptoaktywów do self-hosted wallet – kiedy CASP weryfikuje właściciela adresu?