Zapis na sąd polubowny – jak napisać skuteczną klauzulę arbitrażową?
Dobra klauzula arbitrażowa powinna być krótka, ale nie przypadkowa. Musi jednoznacznie wskazywać spór albo stosunek prawny poddany arbitrażowi, zachować wymaganą formę i nie naruszać zasady równości stron.
Co dokładnie poddajemy arbitrażowi?
Klauzula powinna identyfikować spory wynikające z konkretnej umowy albo określonego stosunku prawnego. W praktyce często obejmuje spory dotyczące zawarcia, wykonania, rozwiązania lub ważności umowy. Art. 1161 § 2 chroni równość stron, więc postanowienia przyznające tylko jednej stronie wybór między arbitrażem a sądem państwowym mogą być bezskuteczne.
Forma
Art. 1162 KPC wymaga formy pisemnej, ale dopuszcza również zapis zawarty w wymienionych pismach lub oświadczeniach złożonych środkami porozumiewania się na odległość, jeżeli możliwe jest utrwalenie ich treści. Możliwe jest także skuteczne odesłanie do dokumentu zawierającego klauzulę, jeśli spełnione są przesłanki ustawowe.
Co warto ustalić dodatkowo?
W poważnym kontrakcie warto świadomie określić instytucję arbitrażową lub model ad hoc, liczbę arbitrów, miejsce arbitrażu, język postępowania i prawo właściwe dla umowy. Jeżeli wskazano stały sąd polubowny, co do zasady wiąże regulamin tego sądu obowiązujący w dacie wniesienia pozwu, o ile strony nie postanowiły inaczej.
- Wskaż stosunek prawny lub spory objęte arbitrażem.
- Zidentyfikuj instytucję lub arbitraż ad hoc.
- Sprawdź oficjalną nazwę i rekomendowaną klauzulę instytucji.
- Określ miejsce arbitrażu i język.
- Rozważ liczbę arbitrów.
- Nie naruszaj równości stron.
- Sprawdź szczególne reguły dla konsumentów i prawa pracy.
Co gdy ktoś mimo zapisu idzie do sądu państwowego?
Art. 1165 KPC przewiduje odrzucenie pozwu lub wniosku dotyczącego sporu objętego zapisem, jeżeli pozwany lub uczestnik podniesie zarzut przed wdaniem się w spór co do istoty. Wyjątki dotyczą m.in. zapisu nieważnego, bezskutecznego, niewykonalnego lub takiego, który utracił moc. Art. 1166 zachowuje możliwość zabezpieczenia roszczenia przez sąd państwowy.